Nederlandse en Antilliaanse onderzoekers gaan samen aan de slag om de natuur op Aruba, Bonaire en Curaçao beter in kaart te brengen. Een nieuw project combineert eeuwenoude natuurhistorische collecties met high-tech beeldherkenning en DNA-barcodes.
Onderbelichtdeel van het koninkrijk
Misschien is er wel geen land in de wereld waar de natuur beter bestudeerd is dan Nederland. Voor een heel belangrijk deel komt dat door duizenden vrijwilligers die zich bezighouden met het verzamelen van natuurdata. Toch zijn er delen van het koninkrijk waar we veel minder van af weten: de Caribische eilanden. Welke soorten komen er voor, hoe kan je ze herkennen en hoe gaat het met ze? Vragen die we voor veel dier- en plantengroepen niet goed kunnen beantwoorden.
Onbeschrevensoorten
Het Caribische deel van het koninkrijk bestaat uit zes eilanden waarvan er drie, Aruba, Bonaire en Curaçao, voor de kust van Venezuela liggen. De natuur op die eilanden is nog niet erg goed in kaart gebracht. Van groepen zoals sprinkhanen, bijen en kevers is geen soortenlijst beschikbaar, en van al deze groepen komen op de eilanden nog onbekende soorten voor. De Arubaanse bidsprinkhaan hiernaast werd bijvoorbeeld pas in 2026 als nieuw voor de wetenschap beschreven.
Materiaalin de collectie
De afgelopen 200 jaar is er wel veel veldwerk gedaan op de eilanden. Materiaal werd verzameld en deels gebruikt voor publicaties, maar veel van het verzamelde materiaal ligt nog steeds ongebruikt in de collectie van Naturalis Biodiversity Center. Om deze kennis beter te ontsluiten en beschikbaar te maken voor natuurbeheer is het project ABC-Natural History Collections opgestart. Dat project ging in juni 2026 van start.
Samenwerkingtussen experts
Het project is door NWO gesubsidieerd, in het kader van onderzoek naar collecties met een koloniale context. Het project is een samenwerking van de de Universiteit van Aruba, Universiteit van Curaçao, de Universiteit Leiden, Naturalis en de drie natuurbeherende organisaties ACF (Aruba), Stinapa (Bonaire) en Carmabi (Curaçao). Samen met een grote groep vrijwillige experts wordt komende jaren het uit de ABC afkomstige materiaal in de collectie van Naturalis in kaart gebracht en gedigitaliseerd. Lees meer
Collectie als tijdmachine
Deze informatie wordt gebruikt voor het beschrijven van nieuwe soorten, het publiceren van naamlijsten en het maken van nieuwe veldgidsen. Een groot deel van het materiaal is meer dan een halve eeuw oud. Dit biedt mogelijkheden om de collectie te gebruiken als tijdmachine: welke soorten kwamen vroeger op de eilanden voor? Een van de doelen is het verbeteren van de aansluiting van de ABC bij de bestaande digitale onderzoeksinfrastructuur.
DNA enAI voor soortherkenning
Hiervoor ontvangen studenten van Aruba en Curaçao training, worden DNA-barcodes aan de databases toegevoegd, wordt een update gemaakt van de beeldherkenning voor de Caribische eilanden en wordt een start gemaakt met werk aan geluidsherkenning. Het project zal worden afgesloten met de publicatie van het boek De Biodiversiteit van de ABC-eilanden.
Meer informatie
Vincent Kalkman
Het onderzoek wordt geleid door Eric Mijts van de Universiteit van Aruba. Projectleider bij Naturalis is entomoloog Vincent Kalkman.
In het Statusrapport Nederlandse Biodiversiteit 2026 besteedt Naturalis uitgebreid aandacht aan de natuur in het Caribisch deel van het Koninkrijk.
Het meest complete overzicht van de biodiversiteit daar vind je op ons Dutch Caribbean Species Register.
